EVREN nedir? Yapay zekâ geliştirmek isteyenlere neler sunuyor?

Veri hazırlama, model eğitimi ve hazır yapay zekâ modellerine erişimi aynı platformda buluşturan EVREN, araştırmacılardan girişimlere kadar geniş bir kullanıcı kitlesine hitap ediyor. Türkiye’deki GPU altyapısıyla çalışan platform, fikirlerini uygulamaya dönüştürmek isteyenler için ortak bir geliştirme ortamı sunuyor.

Yapay zekâ alanında iyi bir fikre sahip olmak, çalışan bir ürün ortaya çıkarmanın ilk adımı. Sonrasında verileri düzenlemek, uygun modeli seçmek, eğitim için donanım bulmak ve sonuçları gerçek koşullarda sınamak gerekiyor. Özellikle küçük ekipler ve öğrenciler için bu aşamalar, projenin kendisi kadar zaman ve kaynak gerektirebiliyor. Savunma Sanayii Başkanlığı bünyesinde geliştirilen EVREN, bu ihtiyaçları tek bir platform üzerinden karşılamayı amaçlıyor.

EVREN’in merkezinde, makine öğrenmesi projelerinin geliştirme ve kullanım süreçlerini bir arada yöneten MLOps yaklaşımı bulunuyor. Platform; veri hazırlama, etiketleme, model eğitimi, test ve yayımlama aşamalarını ortak bir çalışma ortamında buluşturuyor. Böylece kullanıcılar yalnızca bir yapay zekâ modelinden yanıt almakla kalmayıp kendi projelerinin geliştirme sürecini de yürütebiliyor.

Veri setleri ve modeller bu çalışma ortamının temel parçaları. Kullanıcılar veri setlerini yönetebiliyor, eğitilmiş modellerin performansını inceleyebiliyor ve eğitim süreçlerini takip edebiliyor. Proje alanları ise ekiplerin çalışmalarını birlikte organize etmesini destekliyor. Bir araştırma grubunun aynı veri üzerinde çalışması veya bir öğrenci ekibinin geliştirdiği modeli değerlendirmesi, bu yapının pratik kullanım örnekleri arasında yer alıyor.

Görüntü işleme, platformun öne çıkan yeteneklerinden biri. EVREN, nesne tespiti, sınıflandırma ve segmentasyon gibi görevler için model eğitimi sunuyor. Sınıflandırma bir görüntünün hangi kategoriye ait olduğunu belirliyor; nesne tespiti görüntüdeki nesneleri ve konumlarını buluyor. Segmentasyon ise bir görüntüdeki ilgili alanların daha ayrıntılı biçimde ayrıştırılmasını sağlıyor. Geliştirici ekibin açıklamasına göre görüntü modellerini kod yazmadan eğitmek ve çalıştırmak da mümkün.

Bu yeteneklerle üretim hattındaki hatalı parçaları ayırt eden, tarımsal görüntüleri sınıflandıran veya belirli nesneleri sayan uygulamalar geliştirilebilir. Bunlar platformun açıklanan işlevlerinden hareketle oluşturulabilecek senaryolar. Her projenin başarısı, kullanılan verinin niteliğine ve modelin gerçek kullanım koşullarında ne kadar iyi sınandığına bağlı. GPU gücü eğitim sürecini desteklerken, doğru hazırlanmış veri modelin neyi öğreneceğini belirliyor.

EVREN’in büyük dil modeli hizmeti ise hazır modelleri kendi uygulamasına bağlamak isteyen geliştiricilere sesleniyor. Platformun duyurularında GLM, DeepSeek, Qwen ve Gemma ailelerinden modellerin yanı sıra görsel anlama, belge okuma, konuşma tanıma ve arama işlemlerine yönelik araçlar bulunuyor. Başlangıçta 11 modelle açıklanan hizmete daha sonra DeepSeek-V4.1-Flash’ın da eklendiği duyuruldu. Model kataloğu, yeni modellerle genişleyen bir yapı olarak gelişimini sürdürüyor.

Bu çeşitlilik, farklı işleri aynı modelle çözmeye çalışmak yerine göreve uygun araçları kullanabilme olanağı sağlıyor. Bir uygulama belgeleri metne dönüştürmek için OCR modelinden, içerikte arama yapmak için arama modellerinden, bulunan bilgiyi kullanıcıya anlatmak için de bir dil modelinden yararlanabilir. Örneğin bir şirketin teknik dokümanlarını tarayan ve çalışanların sorularını ilgili belgelere dayanarak yanıtlayan bir yardımcı tasarlanabilir.

Geliştirici ekibin paylaştığı bilgilere göre modeller, OpenAI uyumlu API ve Python geliştirme araçları üzerinden uygulamalara bağlanabiliyor. Akışlı yanıtlar ve yapılandırılmış JSON çıktıları, sonuçların yazılım süreçlerinde kullanılmasını kolaylaştırıyor. Görevin niteliğine, bağlama ve sistem yüküne göre model seçimini destekleyen otomatik yönlendirme de açıklanan özellikler arasında. Entegrasyonun kapsamı ise uygulamanın kullandığı modele ve ihtiyaç duyduğu özelliklere göre değişiyor.

Bu altyapıdan yararlanabilecek alanlardan biri de yayıncılık. Bir yayın ekibi, taranmış arşiv belgelerini metne dönüştüren, ses kayıtlarını yazıya aktaran veya uzun dokümanlardan editörün inceleyeceği özetler hazırlayan araçlar geliştirebilir. Burada son kontrol editörde kalırken, tekrarlayan hazırlık işleri otomasyona taşınabilir. Benzer bir yaklaşım, teknik destek ve kurum içi bilgiye erişim gibi işlerde de uygulanabilir.

Hesaplama tarafında EVREN, Türkiye’de konumlandırılmış H200 GPU altyapısını kullanıyor. Platformun açıklamasında bir milyon token’a kadar bağlam penceresi de yer alıyor. Token, modellerin metni işlerken kullandığı parçalara verilen isim. Büyük bağlam pencereleri uzun belgelerle çalışmayı kolaylaştırabilir; ancak duyurulan üst sınır her modelin aynı miktarda veriyi aynı koşullarda işlediği anlamına gelmiyor. Kullanılacak modelin sınırları, belge yapısı ve beklenen çıktı birlikte değerlendirilmeli.

GPU altyapısı, kendi donanım yatırımını yapamayan ekipler için önemli bir erişim olanağı sunuyor. Bununla birlikte bir projenin ne kadar sürede eğitileceği veya bir uygulamanın kaç kullanıcıya aynı anda yanıt vereceği yalnızca donanım türünden hesaplanamaz. Kaynak tahsisi, model büyüklüğü ve sistem yoğunluğu da sonucu etkiliyor. EVREN’i bir üründe kullanmayı planlayan ekipler için küçük bir pilot çalışmayla hız ve çıktı kalitesini ölçmek, gerçekçi bir başlangıç sağlayabilir.

Platformun erişim yaklaşımı katkı temelli kredi sistemine dayanıyor. Kullanıcılar veri seti yükleme ve veri etiketleme gibi katkılarla kredi kazanabiliyor, bu kredileri hesaplama kaynaklarından yararlanmak için kullanabiliyor. Böylece ortak veri birikimine katkı sağlamak ile geliştirme kaynaklarına erişmek arasında bir ilişki kuruluyor. Platforma giriş, e-Devlet kimlik doğrulaması üzerinden yapılıyor.

EVREN’in Eylül 2026 itibarıyla yayımladığı duyuruda, 1 Kasım 2026’ya kadar API çağrılarının kredi bakiyesinden düşülmeyeceği belirtiliyor. Bu, geliştiricilerin hizmeti denemesi için sunulan süreli bir uygulama. Uzun vadeli bir proje planlanırken güncel kredi koşullarının ve kullanım sınırlarının platform üzerinden kontrol edilmesi gerekiyor.

Verilerin işlendiği yer de EVREN’in öne çıkardığı özellikler arasında. Platformun açıklamasına göre istemler, üretilen yanıtlar ve kullanım kayıtları Türkiye’de işleniyor; yurt dışına veri aktarılmıyor. Kurumlar açısından bu özellik, altyapı tercihinde dikkate alınabilecek bir unsur. Veri saklama, erişim yetkileri ve hizmet sürekliliği gibi ayrıntılar ise projenin ihtiyaçları doğrultusunda ayrıca incelenmeli.

EVREN, bir öğrenci için ilk modelini eğitebileceği çalışma ortamı, bir araştırmacı için deneylerini yürütebileceği kaynak, bir girişim içinse yeni ürününü geliştirmeye başlayabileceği altyapı olabilir. Platformun sunduğu araçlar, veriyle başlayıp çalışan bir uygulamaya uzanan sürecin farklı aşamalarına dokunuyor. Bu olanakların gerçek karşılığı, kullanıcıların geliştireceği projelerin kalitesi ve günlük kullanımda elde edeceği sonuçlarla ortaya çıkacak.

EVREN’e evren.ssyz.org.tr adresinden erişilebilir.