Türkiye’de 1 TL depozito dönemi başlıyor: DOA sistemi 1 Temmuz’da devreye giriyor

Türkiye’de geri dönüşüm sürecini dijital altyapıyla takip edecek Depozitosu Olan Ambalajlar sistemi için geri sayım başladı. 1 Temmuz itibarıyla DOA logolu ambalajları iade eden vatandaşların dijital cüzdanlarına ürün başına 1 TL aktarılacak.

Türkiye’de geri dönüşüm ve sıfır atık uygulamalarında yeni bir dönem başlıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un açıklamasına göre Depozitosu Olan Ambalajlar, kısa adıyla DOA, 1 Temmuz 2026 itibarıyla ülke genelinde uygulanmaya başlayacak. Sistem; zincir marketler, restoranlar, kafeler, hastaneler, AVM’ler ve benzeri noktalarda kademeli olarak kullanılacak.  

Yeni uygulama kapsamında vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan pet, cam, metal ve karton içecek ambalajlarını depozito iade makinelerine veya iade noktalarına teslim edebilecek. İade edilen her ambalaj için 1 TL’lik bedel, kullanıcının dijital cüzdanına aktarılacak. Biriken tutarlar anlaşmalı bankalardan çekilebilecek veya anlaşmalı marketlerde harcanabilecek.  

Hedef: 25 milyar ambalajın ekonomiye kazandırılması

Bakan Kurum, sistemle birlikte yılda yaklaşık 25 milyar ambalajın geri toplanmasının ve ekonomiye kazandırılmasının hedeflendiğini belirtti. Uygulamanın yıllık 30 milyar TL tasarruf sağlaması bekleniyor. Kurum, “al, kullan, at” döneminden “al, kullan, dönüştür” anlayışına geçildiğini vurguladı.  

DOA sistemi yalnızca tüketiciyi değil, üreticileri ve satış noktalarını da kapsayan dijital bir yapı üzerine kuruluyor. Zorunlu Depozito Yönetim Sistemi kapsamındaki süreçlerin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden yürütüleceği belirtiliyor. Bu yapı sayesinde ambalajların piyasaya çıkışından iade ve geri dönüşüm sürecine kadar olan aşamalar kayıt altına alınabilecek.  

DOA logosu önemli olacak

Sisteme dahil ürünlerde DOA logosunun yer alması zorunlu olacak. Bu logo, ürünün depozito sistemine dahil olduğunu gösterecek. Vatandaşlar, logolu ambalajları iade noktalarına götürdüğünde depozito bedelini alabilecek. Logosuz ürünlerin sistem kapsamında değerlendirilmeyeceği, bu nedenle tüketicilerin ambalaj üzerindeki işaretlemelere dikkat etmesi gerekecek.  

Tek kullanımlık plastikler için de yeni düzenleme geliyor

Bakan Kurum ayrıca eylül ayı itibarıyla tek kullanımlık plastik ürünlere yönelik yeni bir düzenleme hazırlığında olduklarını da açıkladı. Plastik pipet, çatal, bıçak gibi kısa süre kullanılıp atılan ürünlerin yerine ahşap, bambu, biyobozunur veya geri dönüştürülebilir malzemelerden üretilen alternatiflerin yaygınlaştırılması hedefleniyor.  

Türkiye’nin Sıfır Atık hedefleri kapsamında hayata geçirilecek DOA sistemi, hem çevre kirliliğini azaltmayı hem de geri dönüşümden daha yüksek ekonomik değer üretmeyi amaçlıyor. Uygulamanın başarısı ise iade noktalarının yaygınlığına, dijital cüzdan sisteminin kolay kullanımına ve tüketicilerin yeni alışkanlığı benimsemesine bağlı olacak.